علوم کامپیوتر
رشته علوم کامپیوتر چیست؟ آشنایی با دروس، بازار کار، شرایط مهاجرت، درآمد و تفاوت علوم کامپیوتر با مهندسی کامپیوتر برای انتخاب رشته آگاهانه.
🔍 وضعیت کلی رشته
معرفی رشته علوم کامپیوتر بدون اشاره به ماهیت بینرشتهای آن کامل نیست. این رشته در نقطه تلاقی ریاضیات و کامپیوتر قرار دارد و از همان ابتدای ورود باید بپذیرید که با مسیری روبهرو هستید که نه به اندازه مهندسی کامپیوتر صرفا مهندسی است و نه مانند ریاضی فقط بر مباحث نظری تمرکز دارد، بلکه ترکیبی از هر دو نگاه را در خود دارد. در عمل، بخش قابل توجهی از واحدهای درسی شما به مباحث ریاضی، منطق، اثبات، ریاضیات گسسته و تحلیل مربوط میشود و بخش دیگری نیز به مباحث محاسباتی، الگوریتمی، برنامه نویسی و حل مسئله اختصاص دارد. به همین دلیل، دانشجوی این رشته باید از همان ابتدا بداند که قرار است هم با فضای علوم پایه و هم با فضای فنی و محاسباتی درگیر باشد.
اگر بخواهیم خیلی روشن بگوییم که علوم کامپیوتر چیست، باید بگوییم این رشته مطالعه منطقی و ریاضیمحورِ مسائل کامپیوتری است؛ یعنی به جای آنکه فقط یاد بگیرید چگونه یک سیستم یا نرمافزار را پیادهسازی کنید، یاد میگیرید چرا یک روش درست است، چگونه باید آن را تحلیل کرد و چه راهحلی از نظر منطقی و محاسباتی بهینهتر است.
یکی از مهمترین ویژگیهای علوم کامپیوتر این است که ذهن دانشجو را به شکل عمیقی درگیر منطق، تحلیل و اثبات میکند. در این رشته با یک «چرا»ی بزرگ روبهرو هستید و بسیاری از مفاهیم را نمیتوان فقط با حفظ کردن یا اجرای ظاهری یاد گرفت. همین نگاه باعث میشود دانشجوی علوم کامپیوتر در مباحث الگوریتمی، محاسباتی و حل مسئله پایهای بسیار قوی پیدا کند و درک عمیقتری از ساختار مسائل داشته باشد. اگر به ریاضیات، استدلال، تحلیل، کشف راهحل و فهم عمیق پشتصحنه مسائل کامپیوتری علاقه دارید، این رشته انتخابی بسیار ارزشمند است؛ اما اگر فقط به دنبال کارهای اجرایی، پیادهسازی سریع یا فضای کاملا مهندسی هستید، بهتر است قبل از انتخاب، با شناخت کاملتری تصمیم بگیرید.
💼 بازار کار
برخلاف چیزی که بعضی داوطلبان در نگاه اول تصور میکنند، بازار کار علوم کامپیوتر به دلیل قرار گرفتن این رشته در دانشکده علوم پایه محدود یا ضعیف نیست. درست است که علوم کامپیوتر از نظر ساختار دانشگاهی با مهندسی کامپیوتر تفاوت دارد، اما این تفاوت لزوما به معنی فاصله زیاد از فرصتهای شغلی نیست. در عمل، بسیاری از مسیرهای کاری این دو رشته به هم نزدیکاند و اگر دانشجو در طول دوران تحصیل روی مهارتآموزی، پروژه، برنامهنویسی، حل مسئله و یادگیری ابزارهای روز تمرکز کند، میتواند وارد بخش زیادی از همان موقعیتهای شغلی شود که برای دانشجویان مهندسی کامپیوتر هم مطرح است. حتی در ادامه تحصیل نیز این رشته دست دانشجو را باز میگذارد و امکان ورود به حوزههای مختلفی مانند علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی، برخی گرایشهای مهندسی کامپیوتر و حتی شاخههایی از ریاضیات را فراهم میکند.
نکته مهم این است که یک دانشجوی علوم کامپیوتر، اگر واقعا بخواهد، میتواند تقریبا هر مسیری را که در فضای کامپیوتر وجود دارد یاد بگیرد و در آن وارد بازار کار شود. هرچند ماهیت این رشته بیشتر به مباحث نرمافزاری، الگوریتمی، تحلیلی و محاسباتی نزدیک است، اما این به آن معنا نیست که دانشجو فقط باید در برنامهنویسی یا حوزههای نظری باقی بماند. بسیاری از دانشجویان این رشته با یادگیری مهارتهای تکمیلی میتوانند به سمت توسعه نرمافزار، علم داده، هوش مصنوعی، تحلیل سیستم، امنیت، شبکه و حتی در برخی موارد حوزههای مرتبط با زیرساخت و سختافزار هم حرکت کنند. به همین دلیل، بازار کار در علوم کامپیوتر بیش از آنکه فقط به عنوان رشته وابسته باشد، به میزان مهارت، پشتکار، عمق یادگیری و توانایی واقعی خود دانشجو بستگی دارد.
در شرایط امروز که فناوری و هوش مصنوعی نقش پررنگی در جهان پیدا کردهاند، این رشته از نظر شغلی یکی از حوزههای مهم و آیندهدار به حساب میآید. در ایران نیز برای بسیاری از موقعیتهای مرتبط با کامپیوتر، در شرکتهای خصوصی، استارتاپها، مجموعههای بزرگ و حتی نهادهای دولتی فرصتهای مناسبی وجود دارد. در سطح بینالمللی هم امکان فعالیت پروژهای، دورکاری، همکاری با شرکتهای خارجی و در صورت فراهم بودن شرایط، مهاجرت کاری برای افراد توانمند وجود دارد. البته باید این واقعیت را صادقانه گفت که کامپیوتر حوزهای پررقابت است؛ یعنی همانقدر که فرصت شغلی زیاد است، افراد مستعد و ماهر هم کم نیستند. بنابراین کسی در این مسیر موفقتر خواهد بود که صرفا به مدرک اکتفا نکند و واقعا مهارت، نمونهکار، تجربه عملی و دانش عمیق به دست آورد. علاوه بر برنامهنویسی، در حوزههایی مثل بهینهسازی، مدلسازی، حل مسائل ریاضی شرکتها، پژوهش و تدریس نیز فرصتهای ارزشمندی برای فارغالتحصیلان این رشته وجود دارد و اگر فرد مسیرش را درست بسازد، حتی رسیدن به درآمدهای بسیار خوب و همکاریهای بینالمللی هم دور از دسترس نخواهد بود.
🧠 سختی دروس
اگر بخواهیم صادقانه صحبت کنیم، علوم کامپیوتر جزو رشتههای نسبتا سخت دانشگاهی محسوب میشود. دلیل اصلی این موضوع ماهیت بینرشتهای آن است؛ یعنی شما هم با مباحث جدی ریاضی سروکار دارید و هم با دروس فنی و محاسباتی مرتبط با کامپیوتر. در نتیجه دروس علوم کامپیوتر ترکیبی از درسهای نسبتا سنگین ریاضی و درسهای مهم مهندسی کامپیوتر هستند. در بسیاری از موارد با ریاضیات پیچیده، تحلیلهای منطقی، اثباتهای طولانی و تمرینهای حلکردنی زیاد مواجه میشوید و همین باعث میشود این رشته نیازمند پشتکار، صبر و علاقه واقعی به حل مسئله باشد.
از طرف دیگر باید توجه داشت که در سالهای اخیر چارت درسی این رشته در برخی دانشگاهها یا برای ورودیهای مختلف تغییراتی داشته است؛ بنابراین نمیتوان همیشه با قطعیت گفت همه دانشجویان دقیقا چه درسهایی خواهند داشت. برای مثال در مقطعی درس «مبانی منطق و نظریه مجموعهها» که از درسهای سنگین و مفهومی حوزه ریاضیات محسوب میشود، به صورت اجباری ارائه میشد، اما برای برخی ورودیهای بعدی به صورت اختیاری تعریف شد. با این حال، در اغلب برنامههای درسی دانشجویان باید مباحثی مانند مبانی علوم ریاضی، مبانی آنالیز ریاضی، منطق، جبر خطی (مبانی ماتریسها)، بهینهسازی خطی و جبر خطی عددی را مطالعه کنند که هرکدام پایه مهمی برای درک مباحث الگوریتمی و محاسباتی هستند.
در کنار این مباحث ریاضی، بخش دیگری از درسهای رشته علوم کامپیوتر به دروس مهم حوزه مهندسی کامپیوتر اختصاص دارد. درسهایی مانند مبانی برنامهنویسی، برنامهنویسی پیشرفته، ساختمان دادهها، طراحی الگوریتم، پایگاه داده، مدار منطقی، معماری کامپیوتر، سیستمعامل و شبکههای کامپیوتری در برنامه درسی این رشته دیده میشوند. همچنین دروس پایهای مانند ریاضی 1 و 2، معادلات دیفرانسیل، فیزیک 1 و اقتصاد نیز تقریبا مشابه بسیاری از رشتههای مهندسی ارائه میشوند. در برخی موارد هم محتوای بعضی درسها با مهندسی کامپیوتر یکسان است اما با نام متفاوت ارائه میشود؛ برای مثال درس «نظریه زبانها و ماشینها» با عنوان «مبانی نظریه محاسبه» ارائه میشود یا درس «کامپایلر» با عنوان «نظریه محاسبات» در چارت درسی دیده میشود. حتی گاهی برخی درسها در علوم کامپیوتر به صورت چهارواحدی ارائه میشوند، در حالی که همان درس در مهندسی کامپیوتر سه واحد است. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید آمادگی روبهرو شدن با دروسی نسبتا عمیق، مفهومی و گاهی چالشبرانگیز را داشته باشد.
✈️ فرصت مهاجرت
در سالهای اخیر، مهاجرت با علوم کامپیوتر به یکی از رایجترین و در عین حال واقعبینانهترین مسیرها برای ادامه تحصیل یا کار در خارج از کشور تبدیل شده است. دلیل این موضوع هم روشن است: فناوری، نرمافزار، داده و هوش مصنوعی در بسیاری از کشورها جزو مهمترین حوزههای اقتصادی و علمی محسوب میشوند و به همین دلیل تقاضای زیادی برای متخصصان این حوزه وجود دارد. فارغالتحصیلان علوم کامپیوتر میتوانند برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر مانند کارشناسی ارشد یا دکتری در دانشگاههای مختلف دنیا اقدام کنند یا در صورت داشتن مهارتهای عملی مناسب، برای موقعیتهای شغلی مرتبط با توسعه نرمافزار، داده، هوش مصنوعی، تحلیل سیستمها و بسیاری از زمینههای دیگر درخواست بدهند.
نکته جالب این است که در بسیاری از کشورها رشته Computer Science یکی از شناختهشدهترین و اصلیترین رشتههای حوزه کامپیوتر محسوب میشود. به همین دلیل حتی بسیاری از دانشجویان مهندسی کامپیوتر در ایران هم هنگام اپلای برای مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری، در برنامههای Computer Science درخواست میدهند. برخلاف فضای دانشگاهی داخل ایران که بین علوم کامپیوتر و مهندسی کامپیوتر تفکیک مشخصی وجود دارد، در بسیاری از دانشگاههای دنیا این مرزبندی کمتر دیده میشود و تمرکز بیشتر روی حوزههای تخصصی مانند هوش مصنوعی، سیستمها، داده، الگوریتمها یا نرمافزار است.
به طور کلی مهاجرت در علوم کامپیوتر زمانی شانس بیشتری برای موفقیت دارد که دانشجو علاوه بر گذراندن دروس دانشگاهی، مهارتهای واقعی و قابل ارائه نیز داشته باشد. داشتن پروژههای عملی، تجربه برنامهنویسی، فعالیت پژوهشی، مقاله، شرکت در مسابقات برنامهنویسی یا کار روی پروژههای متنباز شانس پذیرش تحصیلی یا یافتن موقعیتهای شغلی را افزایش میدهد. به همین دلیل اگر کسی از همان دوران دانشگاه به شکل جدی روی یادگیری عمیق، مهارت عملی و ساختن رزومه کار کند، علوم کامپیوتر یکی از بهترین مسیرها برای ادامه مسیر حرفهای و حتی مهاجرت به کشورهای مختلف است.
💰 درآمد
اگر بخواهیم خیلی خلاصه و کاربردی برای یک داوطلب کنکور توضیح بدهیم، درآمد علوم کامپیوتر بسیار خوب و در بسیاری از مسیرهای شغلی حتی عالی است، اما این درآمد بیشتر از هر چیز به مهارت، تجربه، حوزه کاری، شهر محل کار و میزان تلاش خود فرد بستگی دارد. یعنی صرفِ ورود به این رشته به تنهایی تضمینکننده درآمد بالا نیست، اما اگر دانشجو در طول تحصیل مهارتهای لازم را جدی یاد بگیرد، این رشته از نظر مالی یکی از انتخابهای بسیار مناسب است.
بر اساس گزارشها، مهمترین نکاتی که درباره درآمد این رشته باید بدانید اینهاست:
میزان درآمد در علوم کامپیوتر به مدرک تحصیلی، سابقه کار، مهارت تخصصی، نوع شرکت و موقعیت جغرافیایی بستگی دارد.
هرچه تجربه و تخصص فرد بیشتر شود، درآمد او هم بالاتر میرود.
داشتن مهارتهای کاربردی در حوزههایی مثل برنامهنویسی، هوش مصنوعی، علوم داده، پایگاه داده، شبکه و توسعه نرمافزار شانس رسیدن به درآمد بالاتر را بیشتر میکند.
در ایران، درآمد این حوزه بسته به شهر، سطح تجربه و زمینه کاری متفاوت است، اما در بسیاری از شاخههای کامپیوتر، مخصوصا برای افراد ماهر، بازار مالی خوبی وجود دارد.
در تهران و شرکتهای بزرگتر، سطح حقوق از شهرهای کوچکتر بالاتر است.
در برخی حوزههای تخصصیتر مثل هوش مصنوعی، داده، بکاند، مدیریت پایگاه داده و بعضی زبانها و فریمورکهای پرتقاضا امکان درآمد بالاتری وجود دارد.
در خارج از ایران نیز این رشته جزو حوزههای پردرآمد و پرتقاضا محسوب میشود و در کشورهایی مثل آمریکا، کانادا، آلمان، انگلیس و سوئیس میانگین درآمد متخصصان کامپیوتر بالاست.
امکان دورکاری، فریلنسری، همکاری پروژهای با شرکتهای خارجی و حتی درآمد دلاری نیز برای افراد توانمند وجود دارد.
ضمنا تفاوت درآمد بین علوم کامپیوتر و مهندسی کامپیوتر خیلی زیاد نیست و در عمل، چیزی که بیشتر تعیینکننده است توانایی واقعی فرد است.
برای انتخاب رشته علوم کامپیوتر بهتر است فقط به درآمد فکر نکنید؛ چون کسی در این مسیر موفق میشود که هم به فضای کامپیوتر علاقه داشته باشد و هم حاضر باشد به صورت مداوم مهارت یاد بگیرد و خودش را بهروز نگه دارد.
⚠️ چالشها
وقتی درباره این صحبت میکنیم که رشته علوم کامپیوتر چیست، باید واقعبین باشیم و فقط از بازار کار و درآمد حرف نزنیم. این رشته در کنار جذابیتها و فرصتهای زیادش، چالشهای مهمی هم دارد که بهتر است داوطلب قبل از انتخاب رشته آنها را بداند.
یکی از بزرگترین چالشهای علوم کامپیوتر بدون شک ریاضیات است. خیلی از دانشآموزها با تصور یک رشته کاملا کامپیوتری و برنامهنویسی وارد دانشگاه میشوند، اما بعد از ورود متوجه میشوند که باید تعداد قابلتوجهی درس ریاضی و تحلیلی بگذرانند؛ از ریاضیات گسسته و جبرخطی گرفته تا مباحث منطقی، اثباتی و تحلیلی. همین موضوع گاهی واقعا توی ذوق بعضی دانشجوها میزند، چون ذهنیت اولیهشان با واقعیت رشته تفاوت داشته است. حتی علوم کامپیوتر نسبت به بعضی رشتههای دیگر، به خاطر همین فضای ریاضی و تحلیلی، آمار انصرافی و اخراجی نسبتا بالایی هم دارد.
البته این به معنی ترسناک بودن رشته نیست. اتفاقا علوم کامپیوتر برای خیلی از افراد یکی از جذابترین و شیرینترین مسیرهای دانشگاهی و شغلی است و آینده بسیار خوبی هم دارد. فقط باید از ابتدا این واقعیت را بپذیرید که این رشته ذاتا با ریاضیات، منطق و حل مسئله گره خورده است.
چالش مهم دیگر این است که دنیای کامپیوتر دائما در حال تغییر است. کسی که وارد این حوزه میشود باید همیشه خودش را بهروز نگه دارد، فناوریهای جدید را یاد بگیرد و از فضای یادگیری مداوم خسته نشود. بخش زیادی از رشد واقعی در این مسیر، خارج از کلاس دانشگاه اتفاق میافتد.
همچنین داشتن زبان انگلیسی خوب تقریبا ضروری است. بخش بزرگی از بهترین منابع آموزشی، مستندات، دورهها، مقالات و ویدیوهای تخصصی دنیا به زبان انگلیسی هستند و بدون آن، مسیر یادگیری محدودتر میشود.
از طرف دیگر، بازار کار این حوزه رقابتی است. شما فقط با دانشجویان علوم کامپیوتر رقابت نمیکنید، بلکه بسیاری از دانشجویان مهندسی کامپیوتر هم در همین بازار حضور دارند. به همین دلیل مهارت عملی، پروژه، نمونهکار و توانایی حل مسئله اهمیت زیادی پیدا میکند.
در نهایت اگر بخواهیم صادقانه بگوییم که علوم کامپیوتر برای چه کسانی مناسب است، باید گفت این رشته بیشتر مناسب افرادی است که به حل مسئله، تحلیل، یادگیری مداوم، فضای منطقی و کار فکری علاقه دارند و حاضرند برای پیشرفت، زمان زیادی صرف یادگیری و تمرین کنند.
📚 ادامه تحصیل
ادامه تحصیل در علوم کامپیوتر یکی از نقاط قوت مهم این رشته محسوب میشود. هرچند تعداد زیادی از دانشجویان بعد از مقطع کارشناسی وارد بازار کار میشوند و خیلیها هم در همان سالهای اول به درآمد و موقعیت شغلی مناسب میرسند، اما در کنار آن، اغلب دانشجویان قویتر، رقابتیتر و علاقهمند به مباحث عمیقتر علمی وارد مقاطع بالاتر میشوند و مسیر پژوهشی یا تخصصیتری را ادامه میدهند.
یکی از ویژگیهای خوب این رشته این است که برای ادامه تحصیل، هم داخل ایران مسیر مناسبی دارد و هم برای مهاجرت تحصیلی با علوم کامپیوتر گزینه بسیار خوبی محسوب میشود. خیلی از دانشجویان بعد از کارشناسی برای مقطع ارشد اپلای میکنند و به دانشگاههای خارج از کشور میروند. در مقابل، بعضیها هم ترجیح میدهند کارشناسی ارشد را در ایران بخوانند و بعد برای دکتری مهاجرت کنند که این مسیر هم بین دانشجویان علوم کامپیوتر کاملا رایج است.
گرایشهای رشته علوم کامپیوتر در مقطع کارشناسی ارشد براساس آخرین تغییرات شامل این موارد هستند:
محاسبات علمی
الگوریتم و نظریه محاسبه
هوش مصنوعی و محاسبات نرم
نظریه سیستمها
دادهکاوی
علوم تصمیم و دانش
علوم داده
بعضی از این گرایشها شباهت زیادی با گرایشهای مهندسی کامپیوتر دارند. برای مثال، گرایش «هوش مصنوعی و محاسبات نرم» از نظر موضوعی به هوش مصنوعی مهندسی کامپیوتر نزدیک است. «دادهکاوی» هم تا حدی به مباحث هوش مصنوعی و نظریه محاسبات شباهت دارد. گرایش «نظریه سیستمها» نیز در برخی بخشها به نرمافزار و شبکههای کامپیوتری نزدیک میشود. همچنین «علوم داده» تقریبا مسیر مشابهی با علم داده و تحلیل داده در مهندسی کامپیوتر دارد.
در میان این گرایشهای «محاسبات علمی» و «الگوریتم و نظریه محاسبات» بیشترین شباهت را به فضای ریاضی و مباحث نظری دارند و برای افرادی مناسبتر هستند که به تحلیل، اثبات، منطق و مباحث عمیق تئوری علاقه دارند.
نکته مهم دیگر این است که مسیر ادامه تحصیل برای دانشجویان علوم کامپیوتر محدود به خود این رشته نیست. بسیاری از دانشجویان میتوانند در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر یا ریاضی شرکت کنند و مسیر تحصیلی خود را در آن حوزهها ادامه دهند. همین انعطافپذیری باعث شده علوم کامپیوتر از نظر آکادمیک یکی از رشتههای باز و قابلگسترش باشد.
🏢 وضعیت استخدام
از نظر وضعیت شغلی فارغالتحصیلان علوم کامپیوتر نیز فرصتهای اشتغال متنوعی دارند و در بسیاری از مسیرها وارد همان بازار کاری میشوند که دانشجویان مهندسی کامپیوتر نیز در آن فعالیت میکنند. حوزههایی مثل توسعه نرمافزار، تحلیل داده، هوش مصنوعی، علم داده، امنیت، شبکه، بهینهسازی و حتی بعضی موقعیتهای پژوهشی یا آموزشی از جمله مسیرهای رایج برای این رشته هستند. در عمل چیزی که بیش از عنوان رشته روی استخدام تاثیر میگذارد، مهارتهای واقعی، پروژههای عملی و توانایی حل مسئله فرد است.
📈 رتبه و تراز قبولی
در سالهای اخیر رقابت برای ورود به رشته علوم کامپیوتر به شکل محسوسی بیشتر شده است. قبلا این رشته نسبت به مهندسی کامپیوتر کمتر شناختهشده بود و خیلی از داوطلبها انتخابش نمیکردند، اما امروز بسیاری از دانشآموزان متوجه آینده خوب، بازار کار قوی و فرصتهای مهاجرتی آن شدهاند؛ به همین دلیل رقابت سنگینتر شده و رتبههای لازم برای قبولی کاهش پیدا کردهاند. به زبان ساده، نسبت به چند سال قبل، گرفتن قبولی در دانشگاههای مطرح این رشته سختتر شده است.
بر اساس آمارهای سالهای اخیر، برای دانشگاههای برتر مثل شریف، تهران، امیرکبیر، علم و صنعت و شهید بهشتی به رتبههای بسیار خوب نیاز است. برای مثال در منطقه 1، قبولی علوم کامپیوتر دانشگاه شریف تا حدود رتبه 140، دانشگاه تهران تا حدود 300 و امیرکبیر تا حدود 340 دیده شده است. در منطقه 2 نیز شریف تا حدود رتبه 80 و تهران تا حدود 220 پذیرش داشتهاند. در منطقه 3 هم رتبههای قبولی این دانشگاهها پایینتر و رقابتیتر هستند.
البته نکته مهم این است که فقط دانشگاههای تاپ ارزش انتخاب ندارند. بسیاری از دانشگاههای خوب شهرستان مثل فردوسی مشهد، اصفهان، تبریز، یزد، زنجان، سمنان، فسا، دامغان و باهنر کرمان نیز در علوم کامپیوتر سطح آموزشی مناسبی دارند و هر سال دانشجویان موفقی از آنها وارد بازار کار یا مسیر مهاجرت میشوند. به همین دلیل هنگام بررسی رتبه قبولی علوم کامپیوتر بهتر است فقط روی اسم دانشگاه تمرکز نکنید و به کیفیت آموزشی، علاقه شخصی و فرصتهای رشد خودتان هم توجه داشته باشید.
البته باید در نظر داشت که رتبههای قبولی هر سال ممکن است تغییر کنند؛ چون میزان تقاضا، ظرفیت دانشگاهها و سطح رقابت ثابت نیست. اما به طور کلی، روند چند سال اخیر نشان میدهد که رتبه قبولی علوم کامپیوتر به دلیل محبوبتر شدن این رشته، رقابتیتر از گذشته شده و احتمالا این روند در سالهای آینده هم ادامه خواهد داشت.
🏫 ظرفیت پذیرش
به طور خلاصه، ظرفیت قبولی علوم کامپیوتر در سالهای اخیر به دلیل افزایش تقاضا و محبوبیت این رشته رشد چشمگیری داشته است. علوم کامپیوتر در مقایسه با بسیاری از رشتهها نسبتا جدیدتر است و حتی بعضی از دانشگاههای مهم تا چند سال پیش آن را ارائه نمیدادند، اما اکنون تقریبا در اکثر دانشگاههای مطرح کشور راهاندازی شده و ظرفیت قابل توجهی دارد. طبق آمارهای موجود، مجموع پذیرش این رشته در دوره روزانه، نوبت دوم و پردیس به بیش از دو هزار نفر میرسد که نشاندهنده گسترش جدی آن است.
در دانشگاههای تهران مجموع ظرفیت حدود 344 نفر است و دانشگاههایی مانند تهران، شریف، امیرکبیر، بهشتی، علم و صنعت و خواجه نصیر بیشترین متقاضی را دارند. در سایر استانها نیز ظرفیت تقریبا 1893 نفر ثبت شده است و برخی دانشگاههای شهرستان مثل دانشگاه فسا با وجود کمتر شناخته شدن، از نظر کیفیت آموزش در علوم کامپیوتر عملکرد بسیار خوبی دارند.
در نهایت، باید این نکته مهم را در نظر داشت که هرچند ظرفیت قبولی علوم کامپیوتر مهم است، اما این رشته ماهیتا مهارتی است و تلاش و سطح مهارت فرد تاثیر بسیار بیشتری از نام دانشگاه بر موفقیت شغلی و تحصیلی او میگذارد.