حسابداری

از جمله رشته‌های پرطرفدار در کشور که اغلب فارغ‌التحصیلان آن با مشکل یافتن شغل مناسب خود مواجه نیستند، حسابداری است. این رشته، زیرشاخه رشته‌های فنی در هنرستان بوده و فارغ‌التحصیلان شاخه تجربی، ریاضی و علوم انسانی می‌توانند در دانشگاه این رشته را دنبال کنند و گروه هنر و زبان اگر در کنکور بدون آزمون شرکت کنند.

در این رشته، هدف آن است که فرد بتواند گزارش دقیقی از وضعیت مالی شرکت را در قالب استاندارد و مشخص به کاربران نهایی ارائه نماید تا افراد با مطالعه این گزارش، قادر به بررسی وضعیت کنونی، گذشته و آتی مالی شرکت یا سازمان خود باشند.

اگر علاقمند به ارتباط‌گیری با اعداد و ارقام هستید، ذهن کمی و تحلیلی دارید، کار در فضاهای مالی را دوست دارید و فردی خلاق در زمینه کشف نوآوری‌های اقتصادی می‌باشید، این رشته برای شما مناسب خواهد بود.

وضعیت کلی رشته

 در ایران، این رشته دارای بازار کار بسیار وسیع در بخش دولتی و خصوصی بوده و افراد امکان اشتغال به شکل پاره‌وقت و تمام‌وقت را در آن دارند. امکان پیشرفت شغلی و کسب درآمد بالاتر در این رشته هم آسان است.

حسابداری در ایران، رشته‌ای کاربردی و نسبتاً پایدار است. تنوع شغل، نیاز دائمی سازمان‌ها و امکان پیشرفت تا مدیریت مالی از نقاط قوت آن است. با این حال، اشباع نسبی در برخی مقاطع و نیاز به مهارت‌های عملی، نرم‌افزارهای مالی و تجربه واقعی از چالش‌های آن محسوب می‌شود.

از فارغ‌التحصیلان این رشته در ایران اغلب به عنوان فردی دقیق، منضبط و قابل اعتماد یاد می‌شود که در حیات سازمان‌ها و شرکت‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند.

به علت وجود گرایش متعدد این رشته و ارائه آن از مقطع کاردانی تا دکتری، همچنین نیاز مبرم جامعه به وجود افرادی که قادر به گزارشدهی مالی باشند، بازار کار این رشته بسیار خوب و پررونق است. 

آگاهی از مهارت‌های نرم رشته (مهارت‌های ارتباطی، داشتن روحیه کار تیمی، مهارت‌های رایانه، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی، مهارت گزارش‌نویسی، مهارت حل مسئله و تحلیلی و مهارت‌های حسابداری و مالی و نرم‌افزارهای هلو، سپیدار و همکاران سیستم) و فراگرفتن مهارت‌های فردی و رشد شخصی، دیدن فیلم‌های آموزشی مانند مجموعه فیلم‌های فرادرس و حساب تیوپ، شرکت در کارگاه‌ها و موک‌های آموزشی این رشته سبب می‌شود در یافتن شغل مشکلی نداشته باشید.

از جمله مشاغل موجود برای فارغ‌التحصیلان این رشته به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

• - رییس بانک یا سرپرست بانک

• - مشاور مالی بانک

• - کارمند بانک

• - کارشناس پشتیبان نرم‌افزار تحلیگر مالی

• - کارشناس امور مالیاتی

• - کارشناس موسسات مالی

• - کارمند شرکت‌های بیمه

•  - کارمند شرکت‌های آموزشی و خصوصی

• - حسابدار فروش و انبار و مدیر مالی در شرکت‌های بازرگانی- تولیدی

• - تحلیلگر اعتباری و حسابدار بانکی در موسسات حسابرسی و بنگاه‌های بازرگانی

• - حسابدار شرکتی و تحلیلگر صورت‌های مالی در بازار بورس و سرمایه

• - تحلیلگر هزینه و حسابدار پروژه در استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های دانش بنیان

• - در حوزه شرکت‌های چندملیتی و بین‌المللی 

دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته حسابداری امکان اشتغال در شرکت‌های بین‌المللی که در ایران فعالند، حسابداری بین‌المللی و سازمان‌های بین‌المللی همچون بانک جهانی و UNDP را خواهند داشت. 

در زمینه مشاغل آزاد و کارآفرینی هم امکان تدریس خصوصی و تولید محتوای حسابداری، فریلنسری و خدمات آنلاین در این حوزه تاسیس دفاتر خدماتی مالیاتی و مالی و ارائه مشاوره به کسب و کارهای کوچک و حسابداری را دارند.

• - در زمینه آموزش و پژوهش 

این افراد می‌توانند به نویسندگی و ترجمه کتب رشته حسابداری بپردازند یا در مراکز تحقیقاتی، مشغول پژوهش شوند

پیش‌نیاز بسیاری از دروس این رشته، دانشتن دانش قوی از ریاضیات است. دروس ریاضیات پایه، آمار کاربردی، اصول علم اقتصاد، مبانی کاربرد رایانه، جامعه‌شناسی و روانشناسی دروس مهم این رشته‌اند.

دروس دیگری همچون مالیات بر درآمد، حسابداری مالی، حسابداری مدیریت جزو دروس سخت این رشته قرار می‌گیرند. البته باید این نکته را در نظر داشت که آسانی و دشواری دروس این رشته به توانمندی و تجربه هر دانشجو بستگی دارد.

همچنین بسیاری از افراد بر این باورند که سختی دروس این رشته ارزش‌اش را دارد، چون هیچگاه بیکار نمی‌مانند. با شرکت در کلاس‌ها به شکل منظم در دانشگاه و رفع مشکلات درسی هم تقریبا نقطه ابهامی برایتان باقی نخواهد ماند.

در ایالات متحده 200 دانشگاه ارائه‌دهنده رشته حسابداری (از جمله کالیفرنیا، لس آنجلس، ییل، پرینستون و...) وجود دارد که می‌تواند گزینه عالی برای مهاجرت و تحصیل در آن‌ها تلقی شود. 

در کانادا، لندن، سنگاپور، سیدنی، ملبورن، هنگ کنگ و ایتالیا هم شما می‌توانید دانشگاه‌های دارای رتبه برتر ارائه‌دهنده این رشته را جستجو و برای تحصیل در آن‌ها اقدام کنید.

چنانچه در ایران در هنرستان این رشته را خوانده‌اید فرصت‌های کاری خوبی در خارج پیش‌روی شما خواهد بود. البته با داشتن مدرک تحصیلی در مقاطع بالاتر، حتما موقعیت‌های شغلی بهتری همچون بانکدار، مشاور مالی، کنترل‌گر حقوق و دستمزد، حسابرس و حسابدار، تحلیگر مالی و... پیدا می‌کنید.

بهترین کشورها جهت ادامه تحصیل کانادا، استرالیا، آمریکا، انگلیس، سوئد و آلمان است. چه برای تحصیل یا اشتغال در خارج از کشور، شما باید به زبان دوم هم مسلط باشید و مدرک بین‌المللی زبان‌انگلیسی برای ارائه به دانشگاه یا محل کار خود در خارج از کشور را دارا باشید.

درآمد فارغ‌التحصیلان این رشته برحسب مدرک، پست سازمانی(کارشناسی، سرپرستی و مدیریت) و سابقه کار می‌تواند متفاوت باشد. اما شاید بتوان میانگین آن را در کمترین حالت 12 میلیون و در بالاترین سطح 45 میلیون در ماه عنوان کرد. 

حسابداران تازه‌کار از 8 تا 15، حسابدار باتجربه بین 15 تا30 و مدیران مالی یا حسابداران ارشد، بین30 تا45 میلیون در ماه دریافتی دارند.

درآمد فارغ‌التحصیلان این رشته خارج از کشور هم در حدود 50000 دلار تا 150000 دلار در سال محاسبه شده است. البته این میزان درآمد به عواملی مانند نوع تخصص، سمت فرد، میزان تحصیلات و کشوری که قصد مهاجرت به آن را دارید، متفاوت خواهد بود.

همچنین اگر به آفیس و نرم‌افزارهای تخصصی رشته همچون quicBooks، Wave،Xero، پیوست، هلو و سپیدار، اکسل پیشرفته و نرم‌افزارهای تحلیل داده مسلط باشید، قطعا راحت‌تر در بازار کار این رشته شغل دلخواه‌تان را می یابید و درآمد بالاتری خواهید داشت.

گرچه افراد دارای مهارت‌های قوی در این رشته از درآمد بالایی برخوردارند، اما فارغ‌التحصیلان آن اغلب با چالش‌هایی نیز مواجه‌اند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• این افراد متداوما نیاز به به‌روز‌رسانی دانش خود دارند، چراکه قوانین حسابداری همواره در حال تغییر است.

• دقت در امر حسابداری و حسابرسی بسیار مهم است، چراکه کوچکترین اشتباه از سوی این افراد می‌‍تواند عواقب جبران‌ناپذیری را در محاسبه برای شرکت و سازمان‌ها به همراه داشته باشد.

• افرادی که در این رشته اشتغال به کار دارند، باید فردی بسیار مسئول و پاسخگو باشند تا هر نقص و خطای محاسباتی را سریعا رفع یا برگردن بگیرند.

• فشار زیادی برای ارائه گزارش‌دهی مالی برعهده این افراد است و می‌توان گفت حسابداری، شغلی بسیار پراسترس و با خستگی روحی و جسمی در طول زمان است. همچنین گاهی انجام امور حسابداری و حسابرسی کاری تکراری می‌شود و در افراد ایجاد نارضایتی و عدم رضایت شغلی می‌کند.

• کوچکترین اشتباهات محاسبانی می‌تواند جدی‌ترین اخطارها از سوی مدیریت و کارفرما و حتی اخراج فرد را به دنبال داشته باشد.

• در گذشته تصور می‌شد این رشته برای آقایان مناسب‌تر است، اما هم‌اکنون بانوان زیادی در این رشته ادامه تحصیل داده‌اند و دارای جایگاه‌های شغلی بالایی هستند. 

• پیشرفت شغلی بدون نیاز به ادامه تحصیل چندان ممکن نیست و برای ارتقاء شغلی، افراد نیازمند کسب تجربه و مدارک تحصیلی بالاتری هستند.

افراد علاقمند می‌توانند مباحث این رشته را در مقاطع تحصیلی کاردانی، کارشناسی، ارشد و دکتری دنبال کنند. در اکثر دانشگاه‌های معتبر ایران همچون؛ دانشگاه شهید بهشتی، خوارزمی، تهران، مازندران، علامه طباطبایی و بوعلی سینای همدان، این رشته در حال تدریس است.

از جمله گرایش‌های رشته حسابداری در مقاطع بالاتر می‌توان به حسابرسی، حسابداری، حسابداری عمومی، حسابداری صنعتی، هزینه و حسابداری مدیریت اشاره کرد. طول زمان ادامه تحصیل در کارشناسی 4 سال، در ارشد دو سال و در مقطع دکتری 4 سال است. در مقطع کاردانی، لیسانس و ارشد دارای گرایش های متعدد هست اما در دکتری گرایش خاصی ندارد.

از طریق اخذ مدارک حرفه ای مانند  CPA(حسابدار رسمی)، CMA (مدیر حسابداری مجاز)، CFA (تحلیلگر مالی) می‌توانید در مقاطع تحصیلی بالاتر موفق‌تر عمل کنید. اما قبل از این کار حتما مطمئن شوید به ثبت اعداد وارقام و تحلیل داده‎‌ها علاقمندید.

فارغ‌التحصیلان این رشته امکان اشتغال در مراکز ودولتی و خصوصی را دارند. آن‌ها می‌توانند در موسسات بیمه، موسسات حسابرسی خصوصی و دولتی، مدیریت مالی واحدهای تجارری، کار در اداره دارایی، فعالیت در موسسات تجاری، شرکت‌ها و موسسات غیرانتفاعی، اشتغال در شرکت‌های تولیدی، کار در واحدهای صنعتی و حسابرسی عملیان داخل واحدهای تجاری مشغول کار شوند.

همچنین می‌توانند در؛

• - وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان کارشناس گمرک یا حسابدار مالیاتی

• - در سازمان دیوان محاسبات و حسابرسی به عنوان ناظر مالی و حسابرس دولتی

• - در شرکت‎‌های نفت، گاز و پتروشیمی به عنوان مدیر مالی، حسابدار هزینه

• -  در بانک‌ها، دانشگاه‌ها و شهرداری‌ها مشغول به کار شوند.

رتبه قبولی در این رشته؛

• در منطق یک: تا حدود 3000

• منطقه دو: تا 4000

• منطقه سه: تا7000

است. 

برای قبولی در رشته حسابداری در کنکور، معمولاً تراز مورد نیاز در دانشگاه‌های دولتی روزانه بین حدود 6800 تا 7600 است. برای دانشگاه‌های سطح متوسط، تراز 6300 تا 6800 و برای شبانه یا پردیس‌ها معمولاً 5800 تا 6300 کف قبولی مشاهده می‌شود. داوطلبانی که در رشته انسانی شرکت می‌کنند، با داشتن درصدهای حدود 40 تا 55 در دروس اختصاصی و عمومی معمولاً شانس قبولی مناسبی دارند. در دانشگاه آزاد، قبولی غالباً بدون رقابت بسیار شدید بوده و با ترازهای پایین‌تر مثل 5000 تا 6000 هم امکان‌پذیر است.

ظرفیت رشته حسابداری در دانشگاه‌های مختلف کشور نسبتاً بسیار بالاست. در دوره‌های روزانه دانشگاه‌های دولتی حدود 2500تا 3500 نفر ظرفیت وجود دارد. در دوره شبانه حدود 1200 تا 1800 نفر، در پیام‌نور حدود 3000 تا 4000 نفر، در دانشگاه آزاد معمولاً بیش از 6000 نفر و در علمی‑کاربردی نیز چند هزار نفر دیگر امکان تحصیل دارند. مجموع ظرفیت سالانه حسابداری در کل کشور به‌طور تقریبی بین 13 تا 15 هزار نفر است