مدیریت مالی

رشته مدیریت مالی از جمله رشته‌های پرمتقاضی در بین رشته‌های گروه علوم انسانی است. دروس این رشته، حول مفاهیم آمار و احتمال و ریاضیات می‌گردد. در این رشته شیوه‌های برنامه‌ریزی، کنترل و تحلیل منابع مالی در سازمان‌ها به افراد آموخته می‌شود. ورود به این رشته از شاخه‌های تجربی، ریاضی و علوم انسانی امکانپذیر است. 

این رشته در مقاطع لیسانس، ارشد و دکتری در دانشگاه‌های ایران ارائه شده و ادامه تحصیل در آن در مقایسه با رشته‌هایی همچون مدیریت و حسابداری، کمی پرهزینه است. در عین حال وجود درآمد بالا از جمله دلایل کشش و جذب‌شدن دانش‌آموزان برای انتخاب آن به عنوان یک رشته تحصیلی و شغلی است.

اگر به کار با عدد و رقم علاقمندید، مفاهیم اقتصادی- مالی و نیز سرمایه‌گذاری را دوست دارید، دارای قدرت تحلیل و ارزیابی مالی و تصمیم‌گیری استراتژیک هستید، تحصیل در این رشته برای شما مناسب است. 

وضعیت کلی رشته

هدف از تاسیس این رشته، تربیت افراد متخصصی بود که از مهارت و دانش خود به نهادهای دولتی، سهامی عام و خصوصی، جهت دست یافتن به اهداف مالی‌شان کمک نمایند. در سال‌های اخیر با ورود فناوری‌های نوین به این رشته آکادمیک و جدید ، مباحث آن بسیار به روز شده و تلاش شده این هدف محقق گرد.

افراد مسلط به نرم‌افزارهای اکسل مالی، power BI، آشنا با قوانین مالیاتی، چارچوب‌های نظارتی و مقررات حسابداری، دارای قدرت تحلیل ریسک و تصمیم‌گیری عددی، مسلط به زبان دوم، دارای تفکر تحلیلی و آشنا با بازار سرمایه، موقعیت‌های شغلی خوبی در ایران می‌یابند.

گرچه پذیرش کمی در این رشته صورت می‌گیرد، اما رشته‌ای پرطرفدار و پردرآمد است و بازار کار خوبی هم دارد این رشته بسیار پول‌ساز است و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند در حوزه‌هایی همچون؛

• بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری

• شرکت بیمه و شرکت‌های خدماتی و تولیدی

• شرکت‌های بین‌المللی

• سازمان‌های دولتی و غیردولتی

• شرکت‌های کارگزاری و تامین سرمایه

• شرکت‌های سبد گردان و سرمایه‌گذاری

• صندوق‌های سرمایه‌گذاری و یا مشاوره سرمایه‌گذاری

• مراکز آموزشی و پژوهشی جهت تالیف، تدریس و تحلیل مسایل مالی

• نهادهای ناظر مالی

• فعالیت در بورس

کار کنند. همچنین به عنوان مدیرعامل، حسابرس و حسابدار، مدیر دارایی، برنامه‌ریز و ناظر بر سرمایه‌گذاری‌ها، تحلیل‌گر مالی، کنترل‌گر هزینه‌های سازمانی و بودجه‌بند و دیگر زمینه‌های مالی مشغول کار شوند و یا در سازمان بورس، دیوان محاسبات کشور، کارگزاری‌ها و استارت‌آپ‌های فیت تک استخدام شوند.

اما به هر حال کلیه شرکت‌های بزرگ دولتی و خصوصی و شرکت‌های بیمه، به شما برای بررسی امور مالی و محاسبه سود شرکت‌شان نیاز دارند.

مهمترین دروس عمومی رشته مدیریت مالی عبارت است از؛ حسابداری، حسابرسی، اقتصاد خرد و کلان و ریاضی. دروس تخصصی آن هم شامل مبانی ریسک، تحلیل بازارهای مالی و اصول مدیریت مالی می‌شود. از طریق مطالعه دروسی همچون موارد فوق، شما مدیریت مالی شخصی را خواهید آموخت.

همیشه وجود منابع علمی معتبر، فرصت‌های آموزشی عالی و تنوع فرهنگی، از جمله دلایل مهاجرت علاقمندان به این رشته بوده است. دانشگاه‌های خارج از کشور هم همیشه از مهاجرین این رشته خوب استقبال می‌کنند. 

داشتن توصیه‌نامه، نوشتن انگیزه‌نامه، داشتن رزومه قوی و مهارت در زبان اگلیسی همگی در پذیرش شما اثرگذار خواهد بود. اما در زمان مهاجرت تجربیات داخلی و مدارک تحصیلی‌تان چندان برایتان کاربرد ندارد.

گرایش‌های corporate finance وquantitative finance  و Asset Pricing رشته‌های پرمتقاضی در خارج‌اند. در زمان انتخاب رشته برای تحصیل در خارج، به الزامات و پیش‌نیازهای رشته دقت کنید. برخی دانشگاه‌ها به سوابق اجرایی شما جهت اپلای توجه ویژه دارند. 

حتما دقت نظر داشته باشید که برای تحصیل یا مهاجرت حد قابل‌قبولی از آشنایی شما با زبان دوم هم ضروری است.

گرچه در سال‌های قبل با رشد نرخ تورم و تبلیغات زیادِ دولت، شاهد اهمیت سرمایه‌گذاری و رشد بازار سرمایه هستیم و این امر شرکت‌ها را به سمت استخدام نیروی کار این رشته سوق داده، اما متاسفانه طی سال‌های اخیر با افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها و افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان، کسب مشاغل با درآمد خوب در این رشته کمی دشوار شده است. 

با این حال این رشته در کلان‌شهرها درآمد بالایی برای فارغ‌التحصیلان ایجاد کرده و با اشتغال در شغل‌هایی مانند کارشناس ارشد مالی، کارشناس بورس و کارمند شرکت‌های سرمایه‌گذاری درآمدی بالای 40 میلیون خواهید داشت.

برای داشتن درآمد بالاتر، شما نیازمند مدارک و گواهینامه‌های حرفه‌ای در بازار سرمایه همچون مدیریت نهادهای بازار، ارزشیابی اوراق و... هستید.

در این رشته اغلب شما با عدد و رقم سرو کار دارید و باید از تمرکز زیاد و دقت بالایی برخوردار باشید. عمدتا وضعیت بازار نامعلوم است و شما شاهد تغییرات نامنظمی در بازار هستید که باید قوانین و سلیقه‌های مختلف مشتریان بازار را به خوبی بشناسید تا در این عرصه خوب عمل کنید. 

در‌غیر‌این صورت تاوان بدی در اثر عدم سود یا زیان دیدن شرکت‌ها متحمل خواهید شد یا دچار نگرانی و استرس شدید می‌شوید. در بازار کار این رشته رقابت بسیار بالاست و شما باید بتوانید با سایر رقبا به سرعت رقابت کنید و در صدد جلب اعتماد مشتریان خود باشید. 

برای اینکه کارفرما و سرمایه‌گذاران شرکت‌ها را همواره راضی نگه دارید، بایستی همیشه دانش‌تان به روز باشد. متاسفانه این رشته پذیرش کمی دارد و رشته سختی هم برای مطالعه است.

کارشناسان مدیریت مالی می‌توانند در مقطع ارشد و دکتری ادامه تحصیل دهند. شما می‌توانید از رشته مدیریت بازرگانی هم، گرایش مالی را برگزینید و یا از رشته حسابداری گرایش تحلیل مالی به رشته مدیریت مالی وارد شوید. 

رشته مدیریت مالی، دارای گرایش‌های متعددی است و شما با توجه به نیاز بازار و جامعه و محبوبیت گرایش‌ها می‌توانید گرایش مدنظرتان را برای ادامه تحصیل برگزینید.

در مقاطع بالا این رشته شامل گرایش‌هایی مانند بانکداری، بیمه و مستغلات، حقوق مالی، مهندسی مالی- مدیریت ریسک و تامین مالی و سرمایه‌گذاری در گاز و نفت است. دانشگاه تهران، علامه طباطبایی، خوارزمی و شهید بهشتی، برترین دانشگاه‌های ارائه‌دهنده این رشته‌اند.

در مقطع ارشد و دکتری، افراد روی مفاهیم تخصصی‌تری همچون تحلیل داده‌های مالی(Financial Data Mining) و داده‌های بزرگ (Big Data) کار خواهند کرد و در مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه‌گذاری تخصص پیدا می‌کنند.

در زمان تحصیل، دانشجویان امکان اشتغال در پست مدیریت مالی را کمتر می‌یابند، چراکه شغلی حساس و نیازمند کسب تجربه است. اما بعد از زمان فارغ‌التحصیلی می‌توانند در شرکت‌های بیمه، بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری به شکل پاره‌وقت یا تمام‌وقت مشغول کار شوید.

امکان استخدام در وزارتخانه آموزش و پرورش، استانداری‌ها، دادگستری، سازمان تامین اجتماعی، اداره مالیات و اغلب بانک‌ها مانند بانک سپه، توسعه و تعاون و مسکن و ... وجود دارد.

طی سال‌های کنونی به واسطه رشد بازار سرمایه، بازار کار این رشته رشد خوبی داشته و فارغ‌التحصیلان و دانشجویان این رشته توانسته‌اند با گرفتن گواهینامه‌های حرفه‌ای در سبدگردانی، شرکت‌های کارگزاری، بانک‌ها، شرکت‌های مشاوره و سرمایه‌گذاری و شرکت‌های بیمه تحت عناوینی همچون؛

• مشاور مدیریت و مشاور مالی

• حسابرس ارشد و مدیر حسابداری

• تحلیلگر سرمایه‌گذاری

• تحلیلگر مالی، مدیر مالی و مدیر ریسک

• حسابدار مالیاتی، مدیر مالیاتی و مدیر بودجه

• کارشناس اعتبار و وام

کار کنند. شما هم می‌توانید از طریق کسب مهارت‌های نرم همچون تحلیل داده، نرم افزارهای مالی و تصمیم‌گیری استراتژیک در سایت‌هایی همچون فرادرس، کورسرا و...  و یا شرکت در آزمون CFA در سطوح سه‌گانه (مدرک سطح 3 آن معادل دکتری مالی است)، آزمون FRM  در دو سطح (مبتنی بر مدیریت ریسک)، گواهی‌نامهCMT (مبتنی بر تحلیل تکنیکال) آمادگی خود را برای حضور در مقاطع تحصیلی بالا افزایش دهید. از این طریق شما مهارت‌های خود را رشد داده و فرصت‌های شغلی بهتری می‌یابید.

منطقه یک پررقابت‌ترین منطقه است و شما به تراز بالای 7000  و رتبه بین 5 تا 15 هزار، برای قبولی در آن نیاز دارید. در منطقه دو برای قبولی در دانشگاه‌های معتبر ترازی بین 6000 تا 6700 و رتبه 20 تا 40 هزار نیاز دارید. برای قبولی در منطقه سه نیز ترازتان باید چیزی بین 5500 تا 6000 باشد و رتبه 50 تا 80 هزار باشد تا شانس قبولی در این منطقه را کسب کنید.

توجه کنید که انتخاب رشته معقول باید ترکیبی از شانس قبولی، کیفیت دانشگاه و علاقه واقعی باشد، و این نکته را هم در زمان انتخاب رشته لحاظ کنید که مقدار سختی کنکور و سطح عملکرد داوطلبین هر سال تغییر می‌کند. 

ظرفیت پذیرش این رشته در دانشگاه‌های سراسری کشور بسیارکم است. در دانشگاه‌های دولتی اغلب بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نفر در سراسر کشور است. در دانشگاه آزاد، اما بسیار بیشتر و در هر واحد دانشگاهی که گروه مدیریت داشته باشد، چندین نفر ظرفیت وجود دارد.

گرچه هر ساله سیاست‌های آموزشی سازمان سنجش و دانشگاه آزاد در حال تغییر است، با‌این‌حال تخمین ظرفیت کلی قبولی در دانشگاه‌های سراسری حدود 3000 تا 5000  نفر در سطح برتر و 10000 تا 15000 نفر دارای تراز بالاست. در حالیکه ظرفیت پذیرش در دانشگاه آزاد 3 تا 4 برابر دانشگاه‌های دولتی است.